GÜMRÜK BİRLİĞİ KAPSAMINDA İŞLENMİŞ TARIM ÜRÜNLERİ İTHALATINDA UYGULANACAK SİSTEM

İşlenmiş tarım ürünleri Roma Antlaşması’nın tarım ürünleri ekinde yer almayan, bünyesinde temel tarım ürünleri (hububat, şeker, süt ve süt ürünleri) bulunduran ürünlerdir. Bu ürünlere örnek olarak, çikolata ve şekerlemeler, çocuk mamaları, bisküvi ve pastacılık ürünleri, makarna, dondurma, hazır gıdalar, margarin ve ekmek mayası verilebilir.

1.1.1996 tarihi itibariyle yürürlüğe giren Gümrük Birliği çerçevesinde, Türkiye’de işlenmiş tarım ürünleri sistemi tesis edilmiştir. Bu bağlamda, Topluluk mevzuatına uygun olarak, işlenmiş tarım ürünlerindeki sanayi ve tarım payları tesbit edilmiş ve toplam verginin sanayi payına tekabül eden kısmının Topluluğa ve EFTA ülkelerine karşı sıfırlanması öngörülmüştür. Aynı şekilde Topluluk da bu ürünlerde ülkemize karşı daha önce sıfırlamadığı sanayi paylarındaki korumayı kaldırmıştır. Yeni tesis edilen sistemle Türkiye, AB ve EFTA ülkelerine karşı sadece tarım payı uygularken, üçüncü ülkelere Topluluğun sanayi korumasının (OGT) yanısıra, Türkiye’nin mevcut koruması ve yerli fiyatlar esas alınarak hesaplanan ve AB ülkelerinden farklı olan bir tarım payı uygulamaktadır. Sözkonusu sistemin tesisi ile sanayi payının kaldırılması sonucu korumada meydana gelecek olumsuz etkiyi azaltmak için, sanayi payının bir kısmının tarım payına ilave edilmesi ile ortaya çıkan yeni koruma oranlarının tedricen hedef tarım payına yaklaştırılması şeklinde bir uygulama öngörülmüştür.

Bu çerçevede,

• Bazı tarım ürünleri 1.1.1996 tarihi itibariyle uyum sağlanması,
• Bir bölüm üründe, Temmuz 1995’de başlayarak, üç aşamada, 1.1.1997 tarihi itibariyle hedef tarım payına ulaşılması,
• Bakiye ürünlerde, 1.1.1996 tarihinden, 1.1.1999 tarihine kadar üç yıl içinde hedef tarım payına ulaşılması

kararlaştırılmıştır.

Bu bağlamda, yukarıda belirtilen takvim çerçevesinde Türkiye, AB’ne karşı taahhüt ettiği tüm indirimleri zamanında yerine getirmiş bulunmaktadır. Son indirim 1.1.1999 tarihi itibariyle gerçekleştirilerek, işlenmiş tarım ürünleri sistemindeki geçiş dönemi sona ermiş, tüm ürünler itibariyle hedef tarım payı uygulanmaya başlanmıştır.