TÜRKİYE-AB ARASINDA GÜMRÜK BİRLİĞİNİ TESİS EDEN

1/95 SAYILI ORTAKLIK KONSEYİ KARARI

(Karar, ATRG'nin 13 Şubat 1996 tarih ve L 35 sayılı nüshasında yayımlanmıştır. Karar'ın aşağıda yer alan gayrıresmi tercümesi ile ATRG'de yayımlanan versiyonu arasında maddelerin sıralanışı açısından farklılıklar bulunmakla birlikte, içerik bakımından herhangi bir farklılık sözkonusu değildir.)

Dibace

"6 Mart 1995 tarihinde Brüksel'de toplanan AET- Türkiye Ortaklık Konseyi,

Türkiye ile Topluluk arasındaki Ortaklık ilişkisini yaratan Ankara Anlaşması, özellikle de 28. Maddesi ile belirlenen hedeflerin, Avrupa'da büyük siyasi ve ekonomik değişimlerin yaşandığı mevcut dönemde önemlerini korumakta olduklarını gözönünde bulundurarak;

İki Tarafın da, Ankara Anlaşması ve Anlaşmaya ek Katma Protokolü ile belirlenen takvim ve yöntemler çerçevesinde Gümrük Birliğine girmek konusundaki iradelerini teyid ettiği 8 Kasım 1993 tarihli Kararını hatırlayarak;

Ankara Anlaşmasının 5. Maddesinde belirtildiği üzere, Ortaklık Anlaşmasının; Tarafların karşılıklı yükümlülüklerini yerine getirmeleri suretiyle Geçiş Döneminin tamamlanmasını sağlayan ve Gümrük Birliği'nin etkin biçimde işleyişinin sağlanması için gerekli usullerin Ankara Anlaşması ve Katma Protokol çerçevesinde belirlenmesini gerektiren Gümrük Birliğine dayalı Nihai Döneme girmekte olduğunu gözönünde bulundurarak;

Taraflar arasındaki Ortaklık ilişkisi çerçevesinde Gümrük Birliğinin siyasi ve ekonomik anlamda önemli ve kapsamlı bir aşama olduğunu gözönünde bulundurarak;

Aşağıdaki kararları almıştır:

Madde 1

Ortaklık Konseyi bu Kararla, Ankara Anlaşması ve onun Katma ile Tamamlayıcı Protokollerinin hükümlerine halel getirilmeksizin, Ankara Anlaşmasının 2. ve 5. maddesinde öngörülen son dönem uygulamalara ait ilişkin kuralları belirlemektedir.

I. KISIM

MALLARIN SERBEST DOLAŞIMI VE TİCARET POLİTİKASI

Madde 2

Bu Kısmın hükümleri, Ortaklık Anlaşması'nın 11. Maddesinde tanımlanan tarım ürünleri dışındaki ürünlere uygulanacaktır. Tarım ürünleriyle ilgili özel hükümler bu Kararın II. Kısmında belirtilmektedir.

Madde 3

1. Bu Kısmın hükümleri;

- Toplulukta veya Türkiye'de serbest dolaşımda bulunan üçüncü ülke çıkışlı ürünlerin tamamen veya kısmen kullanılmasıyla elde edilen veya üretilen mallar dahil olmak üzere, Toplulukta veya Türkiye'de üretilen mallara;

- Toplulukta veya Türkiye'de serbest dolaşımda bulunan üçüncü ülkeler çıkışlı mallara uygulanacaktır.

2. Türkiye veya Topluluk'ta ithal işlemleri tamamlanmış, gerekli gümrük vergisi veya eş etkili vergi veya resimleri tahsil edilmiş ve bu vergi veya resimleri tam veya kısmi bir iadeden yararlanmamış olan üçüncü ülkeler çıkışlı mallar, Türkiye'de veya Toplulukta serbest dolaşım durumunda sayılır.

3. Gümrük birliğinin gümrük alanı;

- Topluluk Gümrük Kodu'nu oluşturan (EEC) 2913/92 işaretli ve 12 Ekim 1992 tarihli Konsey Yönetmeliğinin 3. Maddesinde tanımlanan Topluluk gümrük alanını ve

- Türkiye gümrük alanını kapsayacaktır.

4. Bu Kısmın hükümleri, Toplulukda veya Türkiye'de serbest dolaşımda olmayan üçüncü ülke kaynaklı ürünler kullanılarak Toplulukda veya Türkiye'de elde edilen veya üretilen mallara da uygulanacaktır.

Bununla beraber, bu hükümler, sözkonusu üçüncü ülke ürünleri için gerekli ithal işlemleri tamamlanmış ve tahakkuk eden gümrük vergisi veya eş etkili vergileri ihracatçı ülkede tahsil edilmiş olan mallar için geçerli olacaktır.

5. İhracatçı Ülkenin 4. paragrafın ikinci alt paragrafında yer alan hükümleri uygulamadığı durumlarda, 4. paragrafın ilk alt paragrafında sözü edilen ürünler serbest dolaşıma girmiş sayılmayacak, dolayısıyla ithalatçı Ülke üçüncü ülke ürünlerine uygulanan gümrük mevzuatını uygulayacaktır.

6. Ortaklık Konseyi'nin 2/69 sayılı kararıyla kurulan Gümrük İşbirliği Komitesi, 1, 2 ve 4 sayılı paragrafların uygulanmasında başvurulacak idari işbirliğinin yöntemlerini belirleyecektir.

BÖLÜM I

Gümrük vergileri ve eş etkili vergilerin kaldırılması

Madde 4

Topluluk ile Türkiye arasında ithalat veya ihracattan alınan gümrük vergileri ile eş etkili vergiler, bu Kararın yürürlüğe giriş tarihinde tamamen uygulamadan kaldırılacaktır. Topluluk ve Türkiye, o tarihten itibaren yeni ithalat ve ihracat vergileri ile eş etkili vergileri uygulamaya koymaktan kaçınacaklardır. Bu hükümler, mali nitelikli gümrük vergileri için de geçerli olacaktır.

BÖLÜM II

Miktar kısıtlamalarının ve eş etkili tedbirlerin kaldırılması

Madde 5

Akit Taraflar arasında ithalatta uygulanan miktar kısıtlamaları ve eş etkili tedbirler yürürlükten kaldırılacaktır.

Madde 6

Akit Taraflar arasında ihracatta uygulanan miktar kısıtlamaları ve eş etkili tedbirler yürürlükten kaldırılacaktır.

Madde 7

5. ve 6. Maddelerin hükümleri, kamu ahlakı, kamu düzeni veya kamu güvenliği; insan, hayvan ve bitki sağlığının korunması; sanatsal, tarihi veya arkeolojik değer taşıyan ulusal hazinelerin veya sınai ve ticari mülkiyetin korunması gerekçeleriyle malların ithaline, ihracına veya transit geçişine getirilecek yasaklamalara veya kısıtlamalara engel teşkil etmeyecektir. Ancak bu kısıtlama veya yasaklamalar, keyfi bir ayırım vesilesi oluşturmayacak veya Akit Taraflar arasında ticareti gizli olarak kısıtlamak amacıyla kullanılmayacaktır.

Madde 8

1. Türkiye, işbu Kararın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren beş yıl içinde, ticarette teknik engellerin kaldırılması konusundaki Topluluk araçlarını kendi iç yasal düzenlemelerine dahil edecektir.

2. Bu araçların listesi ve bunlarınTürkiye tarafından uygulanma koşul ve kuralları, bu Kararın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren bir yıl içinde Ortaklık Konseyi kararıyla belirlenecektir.

3. Bu hüküm, bu Kararın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren, özel önem atfedilen Topluluk araçlarının Türkiye tarafından uygulanmasına engel teşkil etmeyecektir.

4. Taraflar standardizasyon, metroloji ve kalibrasyon, kalite, akreditasyon, ölçümleme ve belgelendirme konularında aralarında etkin bir işbirliğinin tesisinin önemini vurgularlar.

Madde 9

Bu Karar hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Türkiye, bir mal ile ilgili olarak ticarette teknik engellerin kaldırılması için gerekli Topluluk araç veya araçları hükümlerini yürürlüğe koyduğu takdirde Akit Taraflar arasında bu malın ticareti sözkonusu araçlarda belirtilen şartlara göre yapılır.

Madde 10

1. Bu Kararın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren ve Türkiye'nin 9. Maddede bahsedilen araçları uygulamaya koyması için gereken süre içinde, Türkiye, Topluluk'tan gelen ve sözkonusu ürünlerde aranacak koşulları belirleyen Topluluk Yönetmeliklerine uygunluğu belgelenmiş olan ürünlerin kendi topraklarında pazara veya hizmete girmelerini engelleyecektir.

2. Paragraf 1 hükümleri saklı kalmak koşuluyla, Türkiye, ilgili Topluluk Yönetmeliklerine uygunluğu 1. paragraf hükümleri doğrultusunda belgelenmiş ve amacına uygun olarak kullanılan bir ürünün, Madde 7'de belirlenen koşullardan herhangi birine uymadığını tesbit etmesi halinde, sözkonusu ürünü pazardan çekmek; pazara veya hizmete girmesini engellemek veya kısıtlamak amacıyla 3. paragrafta belirlenen gerekli tüm tedbirleri alabilecektir.

3. a) Türkiye, 2. paragraf doğrultusunda önlem almayı öngörmesi halinde, Gümrük Birliği Ortak Komitesi aracılığıyla derhal Topluluğa bildirimde bulunacak ve tüm gerekli bilgiyi sağlayacaktır.

b) Taraflar, karşılıklı kabul edilebilir bir çözüm bulmak amacıyla derhal Gümrük Birliği Ortak Komitesi bünyesinde danışma temaslarında bulunacaklardır.

c) Türkiye, Paragraf 3 a'da belirtilen bildirim tarihinden sonraki bir aylık sürenin bitiminden önce veya bu süre sınırı içinde Paragraf 3 b'de belirtilen danışma süreci tamamlanmadıkça, ikinci Paragrafta öngörülen tedbirleri alamaz. Acil önlem gerektiren istisnai koşulların ön incelemeyi olanaksız hale getirdiği durumlarda, Türkiye, durumu düzeltmek için şart olan önlemleri derhal alabilecektir.

d) Türkiye aldığı önlemi acilen Gümrük Birliği Ortak Komitesine bildirecek ve ilgili tüm bilgileri verecektir.

e) Topluluk, herhangi bir anda, Gümrük Birliği Ortak Komitesinin bu önlemi gözden geçirmesini talep edebilecektir.

4. Paragraf 1 ve 2 altında yer alan hükümler, gerekli değişiklikler yapılmak kaydıyla,( mutatis mutandis) gıda ürünleri için de geçerli olacaktır.

Madde 11

Türkiye'nin 9. Maddede belirtilen araçları uygulamaya koyması için gereken süre boyunca, Topluluk, sanayi ürünlerinin Topluluk düzenlemeleriyle uygunluğunu değerlendirmek için Türkiye'de uygulanan işlemleri, bu işlemlerin Toplulukta yürürlükte bulunan koşullara uygun olması kaydıyla ve motorlu araçlar sektöründe Üye Devletlerin motorlu araçlarla römorklarına ilişkin tip onayı mevzuatının yakınlaştırılması konulu 70/156/EEC sayılı ve 6 Şubat 1970 tarihli Konsey Direktifi 2 ve bu Direktife en son 92/53/EEC sayılı 18 Haziran 1992 tarihli Konsey Direktifi 3 ile getirilen değişikliklerin Türkiye'de uygulanması anlayışına dayalı biçimde, geçerli olarak kabul edecektir.

BÖLÜM III

Ticaret politikası

Madde 12

1. Bu Kararın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren Türkiye, Topluluk üyesi olmayan ülkelere, Topluluğun aşağıdaki yönetmeliklerle belirlenen ticaret politikasına büyük ölçüde benzeyen hükümleri ve uygulayıcı tedbirleri uygulamaya koyacaktır:

- ithalatta ortak kurallarla ilgili (EC) 518/94 sayılı Konsey Yönetmeliği;

- bazı üçüncü ülkeler kaynaklı ithalata ilişkin ortak kuralları belirleyen (EC) 519/94 sayılı Konsey Yönetmeliği;

- miktar kısıtlamalarının idaresi için bir Topluluk usullerini düzenleyen (EC) 520/94 sayılı Konsey Yönetmeliği (uygulama hükümleri: (EC) 738/94 sayılı Komisyon Yönetmeliği);

- dampingli veya sübvansiyonlu ithalata karşı korunmayla ilgili (EEC) 2423/88, (EC) 521/94 ve (EC) 522/94 sayılı Konsey Yönetmelikleri;

- Yeni Ticaret Politikası Aracı ile ilgili (EEC) 2641/84 ve (EC) 522/94 sayılı Konsey Yönetmelikleri;

- ihracatta ortak kuralları belirleyen (EEC) 2603/68 sayılı Konsey Yönetmeliği;

- resmi destekli ihracat kredileriyle ilgili 93/112/EEC sayılı Konsey Kararı;

- (EEC) 636/82 sayılı Konsey Yönetmeliği ve (EEC) 1828/83 sayılı Komisyon Yönetmeliği (tekstil ve konfeksiyon için Dışarda İşleme Rejimi);

- en son (EC) 195/94 sayılı Komisyon Yönetmeliği ile değiştirilen (EEC) 3030/93 sayılı Konsey Yönetmeliği (ortak kurallarla gerçekleştirilen tekstil ithalatı);

- (EC) 517/94 sayılı Konsey Yönetmeliği (otonom düzenlemelerle gerçekleştirilen tekstil ithalatı);

- en son (EC) 217/94 sayılı Konsey Yönetmeliği ile değiştirilen (EEC) 3951/92 sayılı Konsey Yönetmeliği (Tayvan'dan tekstil ürünleri ithalatı).

2. GATT'ın XXIV maddesi hükümleri uyarınca bu Kararın yürürlüğe girmesinden itibaren Türkiye, tekstil ve hazır giyim ticaretiyle ilgili anlaşmalar ve düzenlemeler de dahil olmak üzere, tekstil sektöründe Topluluğun ticaret politikası ile önemli ölçüde benzerlik gösteren politikaları uygulayacaktır. Topluluk, bu amaca ulaşılmasında gereken işbirliğini Türkiye'ye sağlayacaktır.

3. Türkiye bu düzenlemeleri tamamlayıncaya kadar, Türkiye'den Topluluğa yönelik tekstil ve konfeksiyon ürünleri ihracatında mevcut menşe şahadetnamesi sistemi yürürlükte kalır ve Türkiye menşeli olmayan tekstil ve konfeksiyon ürünleri Topluluk ticaret politikası uygulamasına tabi olmaya devam ederler.

4. Bu Kararın hükümleri, Dünya Ticaret Örgütü'nü Kuran Anlaşma'nın ekinde yer alan Korunma Hükümleri Anlaşması'nda sözüedilen Topluluk ile Japonya arasındaki motorlu taşıtlara ilişkin ticaret düzenlemelerinin uygulanmasına engel teşkil etmeyecektir.

Bu Kararın yürürlüğe girmesinden önce, Türkiye ve Topluluk, sözkonusu Düzenlemenin ihlal edilmesini önlemek konusunda işbirliği usullerini belirleyeceklerdir.

Sözkonusu usullerin mevcut olmaması halinde, Topluluk, yapacağı ithalatta, sözü edilen Düzenlemenin uygulanması için gerekli hertürlü tedbiri alma hakkını saklı tutar.

BÖLÜM IV

Ortak Gümrük Tarifesi ve tercihli tarife politikaları

Madde 13

1. Bu Kararın yürürlüğe giriş tarihinde, Türkiye, Topluluk üyesi olmayan ülkeler bakımından Ortak Gümrük Tarifesiyle uyum sağlayacaktır.

2. Türkiye, gerektiğinde Ortak Gümrük Tarifesindeki değişiklikleri yansıtacak biçimde kendi gümrük tarifesini uyumlaştıracaktır.

3. Gümrük İşbirliği Komitesi, 1. ve 2. paragrafların uygulanması için hangi önlemlerin uygun olacağını belirleyecektir.

Madde14

1. Topluluk, Türk Gümrük Tarifesinin Ortak Gümrük Tarifesine uyumlaştırılabilemesi için, Ortak Gümrük Tarifesinin tadil edilmesi, vergilerin askıya alınması veya tekrar konulması , tarife kotaları ve tarife tavanları ile ilgili alınan her türlü karardan makul bir süre önce Türkiye'yi haberdar eder. Bu amaçla, Gümrük Birliği Ortak Komitesi'nde öndanışmalarda bulunulur.

2. Türk Gümrük Tarifesinin eş zamanlı olarak Ortak Gümrük Tarifesine uydurulamayacağı durumlarda, Gümrük Birliği Ortak Komitesi bunun gerçekleştirilmesi için belli bir süre tanınmasını kararlaştırabilir. Gümrük Birliği Ortak Komitesi, hiçbir koşulda Türkiye'ye herhangi bir ürün için Ortak Gümrük Tarifesinden daha düşük bir gümrük tarifesi uygulama yetkisi veremez.

3. Türkiye, 1. paragrafta öngörülenden farklı vergileri geçici olarak askıya almayı veya yeniden uygulamayı öngörmesi halinde , Topluluğa derhal bilgi verecektir. Bu kararlarla ilgili danışma temasları Gümrük Birliği Ortak Komitesinde yapılacaktır.

Madde 15

Madde 13 hükümlerinden sapma teşkil edecek biçimde ve Katma Protokol'ün 19. Maddesi uyarınca, Türkiye, Ortaklık Konseyi'nce kararlaştırılacak ürünler için üçüncü ülkelere uyguladığı ve Ortak Gümrük Tarifiesi hadlerinden daha yüksek gümrük tarifelerini 1 Ocak 2001 tarihine kadar muhafaza edebilir.

Madde 16

1. Türkiye, bu Kararın yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıl içinde, ticaret politikasını aşamalı olarak Topluluğun Ticaret Politikasına uyumlu hale getirecek biçimde, Topluluğun tercihli gümrük rejimine uyum sağlayacaktır. Bu uyum, hem otonom rejimi hem de üçüncü ülkelerle tercihli anlaşmaları kapsayacaktır. Bu amaçla, ilgili ülkelerle karşılıklı çıkar temeline dayanan görüşmeler gerçekleştirilecektir. Ortaklık Konseyi, kaydedilen gelişmeleri düzenli olarak gözden geçirecektir.

2. 1 nci paragrafta belirtilen durumlarda, tarife tercihlerinin tanınması, malların menşei ile ilgili kuralların Topluluk tarafından verilen tercihleri düzenleyen kurallarla uyumlu olması şartına bağlıdır.

3. a) Türkiye'nin Paragraf 1'de atıfta bulunulan dönem içinde, menşei veya ihracatçı ülkeler dolayısıyla Topluluğa tercihli muamele ile üçüncü ülkelerden ithal edilen ve serbest dolaşıma giren ürünler, Türkiye'ye ithal edilirken, aşağıdaki koşullarla telafi edici vergiye tabi olacaklardır:

- Türkiye'nin aynı tercihli tarifeyi tanımadığı ülkelerden ithal edilmişlerse;

- bu ülkelerden ithal edilmiş oldukları belirlenebilmekteyse;

- Türkiye'de ödenecek vergi Toplulukta uygulanan vergiden en az 5 puan daha fazlaysa;

- bu mallarla ilgili önemli bir trafik sapması gözlenmişse.

b) Gümrük Birliği Ortak Komitesi, telafi edici vergi uygulanacak ürünleri ve telafi edici verginin miktarını gösteren bir liste hazırlayacaktır.

BÖLÜM V

Avrupa Topluluğu'nu Kuran Anlaşmanın II Sayılı Ekinde Yer Almayan İşlenmiş Tarım Ürünleri

Madde 17

Bu Bölüm hükümleri; Ek 1'de yer alan ürünlere uygulanır.

Madde 18

Madde 13 hükümleri saklı kalmak üzere, Türkiye, Ek 1'de yer alan ürünlerin üçüncü ülkelerden ithalinde tarım payı uygulayabilir. Bu tarım payı Madde 18 Mükerrer hükümleri doğrultusunda tesbit edilecektir.

Madde 18 Mükerrer

1. Türkiye'ye ithal edilen bir ürüne uygulanacak tarım payı; sözkonusu ürünün imalinde kullanıldığı kabul edilen temel tarımsal ürünlerin miktarlarının, 3. paragrafta tanımlanan temel meblağın bu ürünlerden herbirine tekabül eden kısmıyla çarpımlarının toplanması suretiyle belirlenecektir.

2. (a) Dikkate alınacak temel tarımsal ürünler 2 sayılı Ekte sıralanmaktadır.

(b) Dikkate alınacak temel tarımsal ürünlerin kullanım miktarları 3 sayılı Ekte gösterilmektedir.

(c) 3 ve 4 sayılı Eklerde atıfta bulunulan nomenklatür kodlarında sınıflandırılan ürünler için dikkate alınacak tarım payı miktarları 4 sayılı Ekte yer almaktadır.

3. Her temel tarımsal ürüne tekabül eden temel meblağ, tarımsal ürünlere uygulanan referans dönemi boyunca ürünün tercihli rejime tabi olmayan bir üçüncü ülkeden Türkiye'ye ithalinde uygulanan vergidir. Bu temel miktarlar 5 sayılı Ekte yer almaktadır.

Madde 19

1. Madde 4 hükümleri saklı kalmak üzere, Türkiye ve Topluluk aralarındaki ticarette aşağıdaki hükümlere uygun olarak uygulayacakları tarımsal vergileri tahsil edebilirler.

2. Mümkün olan durumlarda 21. Madde doğrultusunda azaltılacak olan bu tarımsal vergiler, yalnızca 1 sayılı Ekte yer alan ürünlere uygulanacaktır.

3. Topluluk, Türkiye'ye üçüncü ülkelere uyguladığı tarım payına karşılık gelen vergileri uygulayacaktır.

4. Türkiye, Topluluk kaynaklı ithalatına, 18 bis sayılı Madde ile belirlenen tarım payını uygulayacaktır.

Madde 20

İşbu Kararda belirlenen yöntemler saklı kalmak kaydıyla, 6 sayılı Ek Tablo 1 ve 2'de yer alan ürünler için uygulanacak ithalat vergilerini ilk Tablo için üç aşamada 3 yıllık ve ikinci Tablo için 1 yıllık bir süre içinde indiren bir sapma rejimi öngörülmektedir. Bu ithalat vergilerinin düzeyleri, 6 sayılı Ek Tablo 1 ve Tablo 2'de belirtilmektedir. Öngörülen dönemlerin sonunda, bu Kararın hükümleri bütünüyle geçerli olacaktır.

Madde 21

1. Toplulukla Türkiye arasında temel bir tarımsal ürünün ticaretinde uygulanan verginin indirilmesi halinde; Türkiye'ye yapılan ithalat için 19 (4) sayılı Madde veya 18 bis (3) sayılı Madde çerçevesinde belirlenen tarım payı orantılı olarak indirilecektir.

2. Paragraf 1'de belirtilen indirimlerin belli bir kota dahilinde gerçekleştirilmesi durumunda, Ortaklık Konseyi indirimli tarım payının uygulanacağı ürünleri ve miktarları gösteren bir liste hazırlayacaktır.

3. Paragraf 1 ve 2'nin hükümleri, Madde 20'de atıfta bulunulan ithalat vergisi için de geçerli olacaktır.

Madde 21 Mükerrer

Sapma rejimi kapsamına giren bir veya daha fazla ürünün ithalinin, Türkiye'de işlenmiş tarım ürünleri itibariyle Gümrük Birliğinin amaçlarını tehlikeye sokabilecek ciddi sorunlar yaratması veya yaratma tehdidi oluşturması halinde, karşılıklı kabul edilebilir bir çözüm bulmak amacıyla Gümrük Birliği Ortak Komitesinde temaslarda bulunulacaktır. Böyle bir çözümün bulunamaması halinde, Komite, Tarafların Madde 61 hükümlerine halel getirmeksizin, Gümrük Birliğinin düzgün işleyişini sürdürmek için uygun yöntemler tavsiye edebilecektir.

II. KISIM

TARIM ÜRÜNLERİ

Madde 22

1. Ortaklık Konseyi, Tarafların, Katma Protokol'ün 32-35. Maddelerinde ortaya konduğu üzere aralarında tarım ürünlerinin serbest dolaşımını sağlama hedeflerini teyid etmektedir.

2. Ortaklık Konseyi, bu ürünlerin serbest dolaşımını sağlamak amacıyla gerekli koşulların oluşturulması için ek bir sürenin gerekli olduğunu kaydetmektedir.

Madde 23

1. Türkiye, politikasını, tarım ürünlerinin serbest dolaşımını sağlamak için gerekli olan ortak tarım politikası tedbirlerini benimseyecek biçimde uyumlaştıracaktır. Türkiye, bu doğrultuda alınan kararları Topluluğa bildirecektir.

2. Topluluk, tarım politikasını geliştirirken mümkün olduğu ölçüde Türk tarımının çıkarlarını gözönünde bulunduracak ve ilgili Komisyon önerileri ile bu öneriler temel alınarak benimsenen kararlar konusunda Türkiye'ye bilgi verecektir.

3. Paragraf 2'de atıfta bulunulan öneriler ve kararlar ile Türkiye'nin 1. paragraf doğrultusunda almayı amaçladığı tedbirler konusunda Ortaklık Konseyi bünyesinde danışma toplantıları yapılabilecektir.

Madde 24

Topluluk ve Türkiye, tarım ürünleri ticaretinde birbirlerine tanıdıkları tercihli rejimleri,aşamalı olarak ve karşılıklı avantajlar yaratacak biçimde geliştireceklerdir. Ortaklık Konseyi, bu tercihli düzenlemelerde yapılan iyileştirmeleri düzenli olarak inceleyecektir.

Madde 25

Ortaklık Konseyi, Türkiye'nin 23 (1). Maddede bahsedilen ortak tarım politikası tedbirlerini aldığını tesbit ettikten sonra, Toplulukla Türkiye arasında tarım ürünlerinin serbest dolaşımını sağlamak için gerekli hükümleri benimseyecektir.

III. KISIM

GÜMRÜK HÜKÜMLERİ

Madde 26

1. Bu Kararın yürürlüğe giriş tarihinde, Türkiye, Topluluk Gümrük Kodu'nu oluşturan (EEC) 2913/92 sayılı ve 12 Ekim 1992 tarihli Konsey Yönetmeliği ile onun uygulama hükümlerini belirleyen (EEC) 2454/93 sayılı ve 2 Temmuz 1993 tarihli Komisyon Yönetmeliğini 4 temel alan aşağıdaki konulara ait hükümleri benimseyecektir:

a) ürünlerin menşei;

b) ürünlerin gümrük değeri;

c) ürünlerin gümrük birliği alanına girişi;

d) gümrük beyanları;

e) serbest dolaşıma giriş;

f) askıya alma düzenlemeleri ve ekonomik etkisi olan gümrük işlemleri;

g) malların dolaşımı;

h) gümrük borcu;

i) başvuru hakkı.

2. Türkiye, bu Kararın yürürlüğe giriş tarihinde aşağıdaki mevzuatı temel alan hükümleri uygulamak için gerekli tedbirleri alacaktır:

a) taklit malların serbest dolaşıma sokulmasını yasaklayıcı tedbirler getiren (EEC) 3842/86 sayılı ve 1 Aralık 1986 tarihli Konsey Yönetmeliği ile onun uygulama hükümlerini belirleyen (EEC) 3077/87 sayılı ve 14 Ekim 1987 tarihli Komisyon Yönetmeliği ;

b) Toplulukta gümrük vergisi muafiyetini düzenleyen (EEC) 918/83 sayılı ve 28 Mart 1983 tarihli Konsey Yönetmeliği ile onun uygulama hükümlerini belirleyen (EEC) 2287/83, 2288/83, 2289/83 ve 2290/83 sayılı ve 29 Temmuz 1983 tarihli Komisyon Yönetmelikleri ;

c) Ortak Gümrük Tarifesinin 51. ve 53'ten 62'ye kadar olan bölümleri altında yer alan ve Topluluğa ithal edilen bazı tekstil ürünleri için menşe belgeleri ve bu belgelerin kabulü konulu (EEC) 616/78 sayılı Konsey Yönetmeliği .

3. Gümrük İşbirliği Komitesi, 1. ve 2. paragrafların uygulanması için uygun tedbirleri belirleyecektir.

Madde 27

Akit Tarafların idari yetkilileri arasında gümrük konularında karşılıklı yardım, Ek 7 hükümleriyle gerçekleştirilecektir. Topluluk açısından bu hüküm, Topluluk yetki alanına giren konularla sınırlıdır.

Madde 28

Gümrük İşbirliği Komitesi, bu Kararın yürürlüğe girmesinden önce, borçların tahsili alanında işbirliği konusunda karşılıklı yardıma ilişkin hükümleri belirleyecektir.

IV. KISIM

YASALARIN YAKINLAŞTIRILMASI

BÖLÜM I

Fikri, Sınai ve Ticari Mülkiyetin Korunması

Madde 29

1. Taraflar fikri, sınai ve ticari mülkiyet haklarının uygun ve etkin biçimde korunması ile uygulmasını sağlamak konusuna verdikleri önemi teyid ederler.

2. Taraflar, fikri mülkiyet haklarına Gümrük Birliğini oluşturan iki tarafta da eş düzeyde verimli koruma sağlanması halinde Gümrük Birliğinin düzgün işleyebileceğini kabul etmektedirler. Bu doğrultuda, bu Kararın Ek 8'de belirlenen yükümlülükleri üstlenmektedirler.

BÖLÜM II

Rekabet

A. Gümrük Birliğinin Rekabet Kuralları

Madde 30

1. Toplulukla Türkiye arasındaki ticareti etkiledikleri ölçüde, Gümrük Birliğinin düzgün işleyişi ile uyumlu olmayan :

amaçları veya etkileri rekabetin engellenmesi, kısıtlanması veya bozulması olan tüm kuruluşlar- arası anlaşmalar, kuruluşların örgütlerince alınan kararlar ve ortak uygulamalar, özellikle de;

a. doğrudan veya dolaylı olarak alış veya satış fiyatlarını veya herhangi bir diğer ticaret koşulunu belirleyenler;

b. üretimi, pazarları, teknik ilerlemeyi ve yatırımları sınırlayan veya denetim altına alanlar;

c. pazarları veya kaynakları paylaşmaya yönelik olanlar;

d. ticaret ortaklarıyla yapılan eşdeğer nitelikteki anlaşmalara farklı koşullar uygulayarak bir kısmını rekabet açısından dezavantajlı konuma düşürenler;

e. anlaşmaların sonuçlanmasını, karşı tarafın, tanım veya ticari kullanım itibariyle anlaşmanın konusuyla ilgili olmayan ek yükümlülükleri kabul etmesine bağlayanlar,

yasaklanmıştır.

2. Bu Madde ile yasaklanan tüm anlaşmalar ve kararlar kendiliğinden geçersiz olacaktır.

3. Ancak 1. paragraf hükümleri, aşağıdaki durumlarda uygulanmayabilecektir:

malların üretim veya dağıtımının geliştirilmesine ya da teknik veya ekonomik ilerlemeye yönelik olup, aynı zamanda tüketicilere de ortaya çıkan faydanın adil bir bölümünü sunan ve aynı zamanda:

ilgili kuruluşlara bu amaca ulaşmak için şart olanların dışında kısıtlamalar getirmeyen;

bu kuruluşlara sözkonusu ürünlerin önemli bir bölümünün ticaretinde rekabetten kaçınma olanağı sağlamayan;

kuruluşlar arasındaki her türlü anlaşma ve anlaşma kategorileri;

bu kuruluşların örgütlerince alınan her türlü karar ve karar kategorileri;

her türlü ortak uygulama ve ortak uygulama kategorileri.

Madde 31

1. Topluluk ve/veya Türkiye topraklarının tümünde veya önemli bir bölümünde bir veya daha çok kuruluşun sahip olduğu hakim durumu kötüye kullanması, Toplulukla Türkiye arasındaki ticareti olumsuz yönde etkilediği sürece, Gümrük Birliğinin düzgün işleyişi ile uyumlu olmadığı gerekçesiyle yasaklanmıştır.

2. Bu kötüye kullanma özellikle şu unsurları içerebilir:

a) doğrudan veya dolaylı olarak haksız alış veya satış fiyatları veya diğer haksız ticari koşulları dayatmak;

b) üretimi, pazarları veya teknik gelişmeyi, tüketicilerin zararına olacak biçimde sınırlamak;

c) ticaret ortaklarıyla yapılan eşdeğer nitelikteki sözleşmelere farklı koşullar uygulayarak, rekabet güçlerini azaltmak;

d) Sözleşmenin niteliği veya ticari teamüllere aykırı olarak,sözleşmenin diğer tarafın sözleşmenin konusuyla ilişkili olmayan ek yükümlülükleri kabul etmesi şartına tabi tutmak.

Madde 32

1. AT üyesi Ülkelerin veya Türkiye'nin belli kuruluşları kayırarak veya belli ürünlerin üretimini özendirmek suretiyle rekabeti bozan veya bozma tehdidi oluşturan ve devlet kaynaklarından yaptıkalrı her türlü yardım Toplulukla Türkiye arasındaki ticareti etkilediği ölçüde, Gümrük Birliğinin düzgün işleyişi ile uyumlu değildir.

2. Aşağıdakiler Gümrük Birliğinin düzgün işleyişi ile uyumludur:

a) sosyal nitelik yaşıyan, münferit tüketicilere verilen ve ürünlerin menşei itibariyle ayrım gözetmeksizin verilen yardımlar;

b) doğal afetler veya istisnai olaylar nedeniyle ortaya çıkan hasarı yoketmek amacıyla verilen yardımlar;

c) Federal Alman Cumhuriyeti'nin, Almanya'nın bölünmesinden etkilenen bazı bölgelerine verilen ve bölünme nedeniyle ortaya çıkan ekonomik olumsuzlukların telafisi için gerekli olan yardımlar.

d) Bu Kararın yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıllık bir süre boyunca, Türkiye'nin az gelişmiş bölgelerinin ekonomik gelişmesine katkıda bulunmak üzere verilen ve Toplulukla Türkiye arasındaki ticaret koşullarını olumsuz yönde etkilememek koşuluyla verilen yardımlar.

3. Aşağıdakiler Gümrük Birliğinin işleyişiyle uyumlu kabul edilebilir:

a) Katma Protokol'ün 43.2 Maddesi uyarınca, yaşam standartlarının anormal ölçülerde düşük olduğu veya işsizliğin ciddi boyutlarda olduğu bölgelerde ekonomik gelişmeyi hızlandırmak amacıyla verilen yardımlar;

b) Avrupa'nın ortak çıkarlarına hizmet eden önemli bir projenin uygulanmasına veya AT üyesi bir ülkenin ya da Türkiye'nin ekonomisinde ortaya çıkabilecek ciddi sorunları gidermeye yönelik yardımlar;

c) Bu Kararın yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıl boyunca, Katma Protokol'ün 43(2) Maddesi doğrultusunda, Gümrük Birliği ile ortaya çıkan yapısal uyum gereklerinin yerine getirilmesini sağlamayı amaçlayan yardımlar. Bu dönemin sonunda, Ortaklık Konseyi bu hükmün işleyişini gözden geçirecektir.

d) belirli ekonomik etkinliklerin veya belirli ekonomik bölgelerin gelişimini hızlandırmayı amaçlayan, Toplulukla Türkiye arasındaki ticaret koşullarını olumsuz yönde etkilemeyen yardımlar;

e) kültür değerlerinin ve mirasının korunmasını amaçlayan ve Toplulukla Türkiye arasındaki ticaret koşullarını olumsuz etkilememek kaydıyla verilen yardımlar ;

f) Ortaklık Konseyi tarafından belirlenecek diğer yardım türleri.

Madde 33

Madde 30, 31 ve 32 hükümlerine aykırı olan uygulamalar, Avrupa Topluluğu'nu kuran Antlaşmanın 85., 86. ve 92. Maddeleri ile ikincil mevzuatında yer alan kuralların uygulanmasından doğan ölçütler çerçevesinde değerlendirilecektir.

Madde 34

Akit Taraflar, iş ve mesleki sırların gerekliliklerinin getirdiği sınırlamaları gözönüne alarak, bilgi alış verişinde bulunacaklardır.

Madde 35

1. Ortaklık Konseyi, Gümrük Birliğinin yürürlüğe girmesinden itibaren iki yıl içinde, 30., 31., 32. Maddeler ile 33. Maddenin ilgili hükümlerinin uygulanması için gereken kuralları bir kararla benimseyecektir. Bu kurallar, AT içinde halihazırda mevcut olan kuralları temel alacak ve başka hususların yanısıra, rekabetle ilgili kurumların görevlerini belirleyecektir.

2. Bu kurallar belirlenene kadar,

a) Topluluk ve Türkiye'deki makamlar, anlaşmaların, kararların, ortak uygulamaların ve hakim durumun kötüye kullanılmasının kabul edilebilir olup olmadığı hususunu, 30. ve 31. Maddeler çerçevesinde belirleyeceklerdir.

b) 32. Maddenin kurallarının uygulanmasında GATT Sübvansiyonlar Kodu hükümleri uygulanacaktır.

Madde 36

1. Topluluğun veya Türkiye'nin, belli bir uygulamayı 30., 31. ve 32. Maddelere aykırı bulması ve

- bu uygulamanın 35. Maddede bahsedilen uygulama kuralları ile yeterince ele alınmamış olması veya

- bu kuralların bulunmaması ve sözkonusu uygulamanın, bir Tarafın çıkarlarına veya sanayiie ciddi zararlar getirmesi veya getirme tehdidini yaratması halinde,

sözkonusu Taraf, Gümrük Birliği Ortak Komitesi bünyesinde gerçekleştirilecek danışma temaslarını takiben veya bu temaslar için talepte bulunmasından sonra 45 işgünü sonunda uygun önlemleri alabilecektir. Gümrük Birliğinin işleyişini en az aksatacak önlemlere öncelik verilecektir.

2. Madde 32'ye aykırı uygulamalar sözkonusu olduğunda, yukarıda sözüedilen tedbirler, GATT kapsamına giren durumlarda, yalnızca GATT veya GATT'ın gözetimiyle oluşturulmuş ve Taraflar arasında geçerli olan başka bir mekanizma tarafından belirlenen usul ve koşullar çerçevesinde uygulamaya konabilecektir.

B. Mevzuatın Yakınlaştırılması

Madde 37

1. Türkiye, Gümrük Birliği ile hedeflenen ekonomik bütünleşmeye ulaşmak amacıyla, rekabet kurallarıyla ilgili mevzuatının Avrupa Topluluğu mevzuatıyla uyumlu hale gelmesini ve etkin biçimde uygulanmasını temin edecektir.

2. Paragraf 1'deki yükümlülüğe uymak için, Türkiye,

a) Gümrük Birliğinin yürürlüğe girmesinden önce, işletmelerin AT Antlaşmasının 85. ve 86. Maddelerinde yer alan koşullar çerçevesindeki uygulamalarını yasaklayan bir yasayı benimseyecektir. Ayrıca, Gümrük Birliğinin yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde, Toplulukta yürürlükte bulunan tüm blok muafiyet yönetmeliklerinde ve AT makamlarınca geliştirilen içttihat hukukunda yer alan ilkelerin Türkiye'de uygulanmasını sağlayacaktır. Topluluk, Gümrük Birliğinin yürürlüğe girmesinden itibaren blok muafiyet yönetmeliklerinin benimsenmesi, iptali veya değiştirilmesi ile ilgili işlemleri mümkün olan en kısa zaman içinde Türkiye'ye bildirecektir. Bu bilgilerin verilmesinden itibaren Türkiye, gerekiyorsa yasalarını bir yıl içinde yeni duruma uygun hale getirecektir.

b) Gümrük Birliğinin yürürlüğe girmesinden önce, bu kuralları ve ilkeleri etkin biçimde uygulayacak bir rekabet kurumu oluşturacaktır.

c) Bu Kararın yürürlüğe girmesinden önce, tekstil ve hazır giyim sektöründe verilen tüm yardımları AT Antlaşmasının 92. ve 93. Maddeleriyle belirlenen Topluluk çerçevesine ve ilke kararlarına uygun hale getirecektir. Türkiye, bu çerçeve ve ilke kararlar doğrultusunda sözkonusu sektörde uygulanan tüm yardım programlarını Topluluğa bildirecektir. Topluluk, Gümrük Birliğinin yürürlüğe girmesinden itibaren bu çerçevenin ve ilke kararları benimsenmesi, iptali veya değiştirilmesi ile ilgili işlemleri en kısa zaman içinde Türkiye'ye bildirecektir. Türkiye, bu bilgilerin verilmesinden itibaren bir yıl içinde yasalarını yeni duruma uygun hale getirecektir.

d) Bu Kararın yürürlüğe girmesinden itibaren iki yıl içinde, tekstil ve konfeksiyon sektörüne verilenler dışında kalan yardım programlarını, AT Antlaşmasının 92. ve 93. Maddeleri ile belirlenen Topluluk çerçevesi ve ilke kararları uyumlu hale getirecektir. Topluluk, Gümrük Birliğinin yürürlüğe girmesinden itibaren bu çerçevenin ve ilke kararların benimsenmesi, iptali veya değiştirilmesi ile ilgili her türlü işlemleri en kısa zaman içinde Türkiye'ye bildirecektir. Bu bilgilerin verilmesinden itibaren Türkiye, yasalarını bir yıl içinde yeni duruma uygun hale getirecektir.

e) Gümrük Birliğinin yürürlüğe girmesinden itibaren iki yıl içinde, d paragrafı çerçevesinde uyumlu hale getirilen tüm yardım programlarını Topluluğa bildirecektir. Yeni bir programın benimsenecek olması halinde, Türkiye Topluluğa bu planın içeriği hakkında bilgi verecektir.

f) Bir kuruluşa veya kuruluşlar grubuna verilecek olan ve bir Üye Ülke tarafından verilmesi halinde Topluluk çerçevesi ve ilke kararlarını doğrultusunda Topluluğa bildirilme zorunluluğu bulunan yardımı veya Topluluk çerçevesinin ve ilke kararları dışında kalan, 12 MECU'nün üzerinde olan ve bir Üye Ülke tarafından verilmesi halinde AT mevzuatına göre bildirme zorunluluğu bulunan yardımları önceden Topluluğa bildirecektir.

Üye Ülkelerce verilen ve Komisyon'un denetimine tabi olan münferit yardımlar için, Roma Antlaşması'nın 93. Maddesi uyarınca, Türkiye'ye Üye Devletlerle aynı çerçevede bilgi verilecektir.

3. Topluluk ve Türkiye, teşebbüslerin kısıtlayıcı faaliyetleriyle ilgili yasalarında ortaya çıkacak değişiklikleri birbirlerine bildireceklerdir. Taraflar ayrıca birbirlerine bu yasaların uygulandığı durumları da bildireceklerdir.

4. Bu Maddenin 2. c), e) ve f) paragrafları uyarınca verilen bilgilerle ilgili olarak, Topluluk, Türkiye tarafından verilen ve bir Üye Ülke tarafından verilmesi halinde AT mevzuatına aykırı olacak olan yardımlara itirazda bulunma hakkına sahip olacaktır. Türkiye'nin Topluluğun öne sürdüğü görüşe katılmaması ve konunun otuz gün zarfında çözümlenememesi halinde, Topluluk ve Türkiye konuyu hakeme götürme hakkına sahip olacaklardır.

5. Türkiye, bir Üye Ülke tarafından AT mevzuatına aykırı olduğunu öne sürdüğü bir yardım hakkında itirazda bulunma ve Ortaklık Konseyi'ni toplantıya çağırma hakkına sahip olacaktır. Sorunun Ortaklık Konseyi tarafından üç ay içinde çözümlenememesi halinde, Ortaklık Konseyi konuyu Adalet Divanına götürebilecektir.

Madde 38

1. Topluluk, AT Antlaşmasının 85., 86. ve 92 Maddeleri çerçevesinde alınacak ve Türkiye'nin çıkarlarını etkileyebilecek her kararı en kısa zamanda Türkiye'ye bildirecektir.

2. Türkiye Topluluk tarafından AT Anlaşmasının 85., 86. ve 92. Maddelerine dayanılarak alınan herhangi bir özel vak'ayla ilgili ilgili bilgi talep edebilecektir.

Madde 39

Türkiye, Gümrük Birliği'nin yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde, kamu teşebbüslerine veya diğer teşebbüslere verilen, özel ve münhasır yetkiler ile ilgili kurallarının Avrupa Ekonomik Topluluğu'nu kuran Antlaşma ilkeleri, ikincil mevzuat ve bu konuda geliştirilen içtihat hukuku ilkelerine uygun hale getirilmesini sağlar.

Madde 40

Türkiye, Gümrük Birliği'nin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ikinci yılın sonunda, Ortaklık Konseyi tarafından belirlenen takvim ve koşullar çerçevesinde, ticari karakterli devlet tekellerinin üye devletler ve Türkiye vatandaşları arasında mevcut malların üretim ve pazarlanmasına yönelik koşullar ile ilgili ayrımcılık yaratmamasını temin eder.

Madde 41

1. Topluluğun veya Türkiye'nin, diğer Tarafın topraklarında sürdürülen ve rekabete aykırı olan uygulamaların kendi veya teşebbüslerinin çıkarlarını olumsuz yönde etkilediğine inanması halinde, ilk Taraf, diğer Tarafa durumu bildirebilecek ve diğer Tarafın rekabetle ilgili makamının uygun tedbirleri almasını talep edebilecektir. Yapılan başvuruda rekabete aykırı uygulamaların niteliği ve başvuruda bulunan Tarafın çıkarları üzerindeki etkisi mümkün olduğu kadar açık biçimde ifade edilecek ve başvuruda bulunan tarafın sağlayabileceği ek bilgiler ve işbirliği önerileri yer alacaktır.

2. Paragraf 1'de belirtilen başvurunun alınmasından ve koşulların uygun ve yararlı gösterdiği şekilde Taraflar arasında temaslarda bulunulmasından sonra, başvuruda bulunulan Tarafın rekabetle ilgili makamı, başvuruda bahsedilen rekabete aykırı uygulamalara karşı bir tedbir alınıp alınmayacağı hususunu ele alacaktır. Başvurulan Taraf, aldığı kararı başvuran Tarafa bildirecektir. Tedbir uygulanması halinde, başvurulan Taraf başvuran Tarafa bu tedbirlerin sonuçları ve mümkün olduğu ölçüde aradan geçen zaman zarfında kaydedilen gelişmeler hakkında bilgi verecektir.

3. Bu Maddenin hiçbir hükmü, sözkonusu rekabete aykırı uygulamalara karşı tedbirler almak konusunda başvurulan Tarafın rekabet yasaları ve uygulama kuralları çerçevesinde sahip olduğu takdir yetkisini sınırlayamaz veya başvuruda bulunan Tarafı bu rekabete aykırı uygulamalara karşı tedbir almaktan alıkoyamaz.

BÖLÜM III

Ticari korunma araçları

Madde 42

1. Ortaklık Konseyi, Taraflardan herhangi birinin talebi üzerine, Tarafların birbirleri arasındaki ticari ilişkilerinde korunma tedbirleri dışında kalan tüm ticari korunma araçlarını gözden geçirecektir. Bu gözden geçirme sırasında Ortaklık Konseyi; Türkiye'nin iç pazarla ilgili rekabet, devlet yardımlarının denetimi ve diğer konulardaki müktesebatı benimsemiş ve etkin biçimde uygulamaya koymuş olması ve dolayısıyla haksız rekabete karşı iç pazardakine denk bir koruma sağlaması koşuluyla, bu araçların askıya alınmasına karar verebilecektir.

2. Anti-damping tedbirlerinin uygulanması konusunda Katma Protokolün 47. Maddesi ile getirilen usuller yürürlükte kalacaktır.

Madde 43

V. Kısmın II. Bölümü hükümlerinden sapmayla, sözkonusu bölümde bahsedilen danışma ve karar alma usulleri, Taraflardan herhangi biri tarafından alınan ticari korunma araçları için uygulanmayacaktır.

Ticaret politikası önlemlerinin üçüncü ülkelere uygulanması konusunda, Taraflar, koşullar ve uluslararası yükümlülükler olanak tanıdığında, bilgi alış verişinde bulunmak ve danışmak suretiyle, tedbirlerini koordine etmek için çaba göstereceklerdir.

Madde 44

Bu Kararın I. Kısmı ile getirilen, ürünlerin serbest dolaşımı ilkesinden sapma olarak, Taraflardan birinin, 42. Maddede sözü edilen ticaret politikası araçları kapsamında diğer Taraf veya üçüncü ülkelerle olan ilişkilerinde anti-damping vergisi alması veya almak üzere olması halinde, önlem uygulayan Taraf, diğer Tarafın topraklarından gelen sözkonusu ürünlerin ithalini bu önlemlerin uygulanmasına tabi tutabilecektir. Bu durumlarda önlem alan Taraf, Gümrük Birliği Ortak Komitesi'ne gerekli bilgileri verecektir.

Madde 45

Önceki maddelerde hüküm altına alınan ticaret politikası tedbirlerine tabi ithal malları ile ilgili işlemlerin tamamlanması esnasında, ithalatçı Devlet makamları ithalatçıdan sözkonusu malların menşeini gümrük beyannamesinde göstermesini isteyebilir.

Sözkonusu ürünün gerçek menşeini belirleme konusunda ciddi ve somut gerekçelere dayanan tereddütler bulunduğunda ve gerekli görülmesi halinde ek kanıtlar talep edilebilecektir.

BÖLÜM IV

Kamu Alımları

Madde 46

Bu Kararın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren mümkün olan en kısa zamanda, Ortaklık Konseyi Akit Tarafların kamu alımları piyasalarının karşılıklı olarak açılması amacıyla görüşmelerin başlatılması için bir tarih belirleyecektir.

Ortaklık Konseyi bu alandaki gelişmeleri her yıl gözden geçirecektir.

BÖLÜM V

Doğrudan vergilendirme

Madde 47

Bu Karar kapsamındaki hiçbir hükmün;

- Taraflardan birinin bağlı buılunduğu herhangi bir uluslararası anlaşma veya bağlı olduğu başka bir düzenlemeyle vergi alanında elde ettiği avantajları diğer tarafa teşmil edici;

- Taraflardan birinin vergiden kaçınılmasını veya vergi kaçakçılığını önlemeyi amaçlayan tedbir almasını veya uygulamasını engelleyici;

- Taraflardan birinin, yerleşik oldukları yer itibariyle benzer durumda olmayan vergi mükelleflerine, kendi vergi mevzuatında yer alan hükümlerini uygulama hakkını engelleyici;

etkisi olmayacaktır.

Dolaylı vergilendirme

Madde 48

1. Hiçbir Akit Taraf, diğer Tarafın mallarına, benzeri ulusal mallara dolaylı veya dolaysız şekilde uyguladıklarından daha yüksek dolaylı veya dolaysız bir iç vergi uygulamayacaktır.

Akit Taraflardan hiçbiri, diğer Tarafın ürünlerine, başka ürünlere dolaylı koruma sağlayacak nitelikte iç vergi uygulamayacaktır.

2. Türkiye ile Topluluk arasındaki ticarette, ihraç edilen malların geri ödenenen iç vergileri, doğrudan veya dolaylı olarak, bu mallar üzerine konulan iç vergiler miktarını aşamaz.

3. Akit Taraflar, bu Kararın yürürlüğe girdiği tarihte yukarıdaki kurallarla çelişen tüm hükümleri iptal edeceklerdir.

Madde 49

Ortaklık Konseyi, Taraflara, bu Protokol kapsamına girmeyen ancak Ortaklığın işleyişi ile doğrudan ilgisi bulunan alanlarda veya bu Kararın kapsamında olmakla birlikte, Karar çerçevesinde özel hiçbir düzenleme yapılmamış alanlarda, mevzuat, yönetmelik veya idari düzenlemeleri yaklaştırmaları için tedbir almaları doğrultusunda tavsiyede bulunabilir.

V. KISIM

KURUMSAL HÜKÜMLER

BÖLÜM I

AT/Türkiye Gümrük Birliği Ortak Komitesi

Madde 50

1. Ortaklık Anlaşmasının 24. Maddesi uyarınca, AT/Türkiye Gümrük Birliği Ortak Komitesi kurulacaktır. Bu Komite bilgi ve görüş alışverişi sağlar, Ortaklık Konseyine tavsiyelerde bulunur ve Gümrük Birliğinin düzgün işleyişini teminen görüş bildirir.

2. Akit Taraflar, bu Kararın uygulanmasında herhangi biri için zorluk doğuran hususlar üzerinde Komite bünyesinde danışma temaslarında bulunurlar.

3. Gümrük Birliği Ortak Komitesi kendi işleyiş kurallarını belirler.

Madde 51

1. Gümrük Birliği Ortak Komitesi, Akit Tarafların temsilcilerinden oluşur.

2. Gümrük Birliği Ortak Komitesinin Başkanlığı, altı aylık dönemler itibariyle Topluluğu temsilen Avrupa Komisyonu temsilcisi ile Türkiye temsilcisi tarafından sırayla üstlenilir.

3. Gümrük Birliği Ortak Komitesi, görevlerini yerine getirmek amacıyla, genel bir kural olarak en az ayda bir kez toplanır. Komite ayrıca Başkanının çağrısı üzerine veya Akit Taraflardan birinin işleyiş kurallarına uygun olarak yaptığı talep üzerine toplanabilir.

4. Gümrük Birliği Ortak Komitesi, görevlerini yerine getirmesine yardım için gerekli göreceği şekilde alt komiteler veya çalışma grupları oluşturabilir. Gümrük Birliği Ortak Komitesi, bu alt komitelerin veya çalışma gruplarının oluşumunu ve çalışma ilkelerini kendi işleyiş kuralları ile belirler. Bu birimlerin görevleri, incelenecek konuya göre Gümrük Birliği Ortak Komitesince belirlenir.

II. BÖLÜM

Danışma ve Karar Usulleri

Madde 52

1. Bu Kararın I. ilâ IV. Kısımlarına yer alan diğer yükümlülüklere halel getirmeksizin, Gümrük Birliğinin işleyişiyle doğrudan ilgili alanlardaki Türk mevzuatı Topluluk mevzuatına mümkün olduğu ölçüde uyumlu hale getirilecektir.

2. Gümrük Birliğinin işleyişiyle doğrudan ilgili alanlar; ticaret politikası; üçüncü ülkelerle imzalanan ve sanayi ürünleri itibariyle ticari boyutu olan anlaşmalar; sanayi ürünleri ticaretindeki teknik engellerin kaldırılmasına ilişkin mevzuat; rekabet, sınai ve fikri mülkiyet ile gümrük mevzuatı olacaktır.

Ortaklık Konseyi, Ortaklığın kaydettiği gelişmelere bağlı olarak, uyumlaştırmanın gerekli olduğu alanların listesini genişletme kararı alabilecektir.

3. 53 ilâ 61. Maddeler arasında belirlenen usul kuralları, bu Madde hükümleri için de geçerli olacaktır.

Madde 53

1. Avrupa Komisyonunca Gümrük Birliği’nin işleyişi ile doğrudan ilgili alanlarda yeni bir mevzuat hazırlandığında ve bu mevzuat hakkında Avrupa Topluluğu Üye Devletleri uzmanlarına danışıldığında, Komisyon gayriresmi olarak Türk uzmanlarına da danışır.

2. Avrupa Komisyonu, önerisini Avrupa Topluluğu Konseyine sunarken Türkiye'ye de örneklerini gönderecektir.

3. Avrupa Toplulukları Konseyinin kararından önceki dönemde, Akit Taraflar, herhangi birinin talebi üzerine, Gümrük Birliği Ortak Komitesi bünyesinde danışma toplantıları yapacaklardır.

4. Akit Taraflar, bilgilendirme ve danışma süreci boyunca, Gümrük Birliğinin düzgün işleyişi için en uygun kararın alınmasını kolaylaştıracak biçimde, iyi niyetle hareket edeceklerdir.

Madde 54

1. Topluluk, 55(2) sayılı Maddede tanımlandığı şekliyle Gümrük Birliğinin işleyişiyle doğrudan ilgili bir alanda mevzuat benimserken derhal Gümrük Birliği Ortak Komitesi bünyesinde Türkiye'yi haberdar ederek Türkiye'nin Gümrük Birliğinin düzgün işleyişini sağlayacak mukabil mevzuatı benimsemesine olanak sağlayacaktır.

2. Türkiye'nin mukabil mevzuatı benimsemesinde sorunların ortaya çıkması durumunda, Gümrük Birliği Ortak Komitesi, Gümrük Birliğinin düzgün işleyişini teminen karşılıklı kabul edilebilir bir çözüm bulunması amacıyla her türlü çabayı gösterecektir.

Madde 55

1. Türkiye'nin bu Kararın I. ilâ IV. Kısımlarında yer alan yükümlülüklerine halel getirmeksizin; aşağıda 2. ilâ 4. paragraflarda belirlenen usullere uyulması ve Gümrük Birliği Ortak Komitesinin, değiştirilen mevzuatın Gümrük Birliğinin işleyişini etkilemeyeceğine karar vermesi koşuluyla, 52. Maddede belirtilen uyumlaştırma ilkesi, Türkiye'nin Gümrük Birliğinin işleyişiyle doğrudan ilgili konularda mevzuat değişikliği yapma hakkını etkilemeyecektir.

2. Türkiye, Gümrük Birliğinin işleyişi ile ilgili alanlarda yeni mevzuat oluşturmayı planladığı hallerde, Türk kanun koyucusunun alınacak kararların Gümrük Birliği'nin düzgün işleyişi üzerindeki etkilerine tam anlamıyla vakıf olarak karar almasını sağlamak üzere, Komisyon'un ilgili birimlerinin önerilen mevzuata ilişkin görüşlerini, gayrıresmi olarak, alacaktır.

Akit Taraflar, sürecin sonunda Gümrük Birliğinin düzgün işleyişi için en uygun kararın alınmasını kolaylaştırmak amacıyla iyi niyet çerçevesinde işbirliği yapacaklardır.

3. Önerilen mevzuatın taslağı tasarılaşma sürecinde uygun bir aşamaya ulaştığında, Gümrük Birliği Ortak Komitesi bünyesinde danışma toplantıları yapılacaktır.

4. Türkiye, Gümrük Birliğinin işleyişi ile doğrudan ilgili bir alanda yeni mevzuat benimserken derhal Gümrük Birliği Ortak Komitesi bünyesinde Topluluğu haberdar edecektir.

Türkiye'nin bu mevzuatı benimsemesinin Gümrük Birliğinin düzgün işleyişini bozma olasılığının bulunduğu durumlarda, Gümrük Birliği Ortak Komitesi karşılklı kabul edilebilir bir çözüm bulmak için gayret gösterir.

Madde 56

1. 57(2) ve 58(4) sayılı Maddelerde belirlenen usuller doğrultusunda sürdürülen danışma toplantıları sonucunda, Gümrük Birliği Ortak Komitesi tarafından karşılıklı olarak kabul edilebilecek bir çözümün bulunamaması ve Taraflardan birinin, mevzuatta veya uygulamada yer alan farklılıkların, malların serbest dolaşımını etkileyebileceğini, ticareti saptırabileceğini veya topraklarında ekonomik sorunlara yol açabileceğini öne sürmesi halinde; sözkonusu Taraf konuyu Gümrük Birliği Ortak Komitesine götürebilecektir. Komite, gerekli durumlarda, ortaya çıkabilecek zararın önlenmesi için tavsiyelerde bulunabilecektir.

Gümrük Birliğinin işleyişiyle doğrudan ilgili bir alandaki mevzuatın uygulanmasındaki farklılıkların, ticaret sapması oluşturması, ekonomik sorunlara yol açması, malların serbest dolaşımını engellemesi veya engelleme tehdidi oluşturması halinde; aynı usul izlenecektir.

2. Gümrük Birliğinin işleyişini doğrudan ilgilendiren bir alanda Topluluk ve Türk mevzuatı veya bu mevzuatın uygulanması esnasında ortaya çıkan farklılıkların, ticaret sapması oluşturması, malların serbest dolaşımını engellemesi veya engelleme tehdidi oluşturması ve etkilenen Tarafın acil önlemi gerekli görmesi durumunda; sözkonusu Taraf gerekli koruma önlemlerini alarak, Gümrük Birliği Ortak Komitesine bilgi verebilir. Komite bu önlemlerin değiştirilmesine veya kaldırılmasına karar verebilir. Gümrük Birliğinin işleyişini en az etkileyen önlemlere öncelik verilmelidir.

Madde 57

Avrupa Topluluğu, Gümrük Birliğinin işleyişi ile doğrudan ilgili alanlarda, Avrupa Komisyonu’nun münhasır yetkilerinin icrasında kendisine yardımcı olan komitelere sunulacak taslak tedbirlerin hazırlanmasına mümkün olduğu ölçüde Türk uzmanların da katılmasını sağlar. Bu çerçevede, Avrupa Komisyonu, tekliflerini tasarılaştırırken Üye Devletler uzmanları ile yaptığı danışmalar temelinde Türkiye’den uzmanlar ile de danışmalarda bulunur. Avrupa Komisyonu, ilgili komite türüne uygulanan usullere göre konuyu Avrupa Birliği Konseyi’ne getirdiğinde, Türk uzmanların görüşlerine de yer verir.

Madde 58

Gümrük Birliğinin düzgün işleyişinin gerektirdiği durumlarda, Türk uzmanlar Avrupa Komisyonunun Gümrük Birliğinin işleyişi ile doğrudan ilgili alanlarda yetkisini uygulanmasına yardımcı olan teknik komitelerin çalışmalarına da katılacaklardır. Bu katılımın kuralları bu Kararın yürürlüğe girmesinden önce Ortaklık Konseyi tarafından belirlenecektir. Komiteler listesi 10 sayılı Ekte yer almaktadır. Bu katılımın başka komiteleri kapsayacak biçimde genişletilmesinin Taraflarca gerekli görülmesi halinde, Gümrük Birliği Ortak Komitesi Ortaklık Konseyine gerekli tavsiyelerde bulunabilecektir.

BÖLÜM III

Uyuşmazlıkların Çözümü

Madde 59

Ankara Anlaşmasının 25. Maddesinin 1-3. paragrafları hükümlerine halel getirmeksizin; Ortaklık Konseyinin, Madde 56 (2) kapsamında alınan koruma tedbirlerinin, Madde 61 kapsamında alınan korunma tedbirlerinin veya Madde 62 kapsamında alınan yeniden dengeleme tedbirlerinin kapsam veya süresi konusunda ortaya çıkan bir uyuşmazlığı, prosedürün başlatılmasından itibaren altı ay içinde çözememesi durumunda; Taraflardan biri uyuşmazlığı 60. Maddede belirlenen usuller doğrultusunda hakeme götürebilir. Tahkim kararı Taraflar üzerinde bağlayıcı olacaktır.

Madde 60

1. Bir uyuşmazlığın hakeme götürülmesi halinde üç hakem yer alacaktır.

2. Uyuşmazlığın iki tarafından her biri 30 gün içinde birer hakem atayacaktır.

3. Bu şekilde atanan iki hakem, Akit Taraflardan birinin vatandaşı olmayan üçüncü bir hakemi mutabakat ile aday göstereceklerdir. Hakemlerin atanmalarından itibaren iki ay içinde mutabakata varamamaları halinde, üçüncü hakem yine onlar tarafından Ortaklık Konseyi tarafından hazırlanacak yedi kişilik bir listeden seçilecektir. Ortaklık Konseyi bu listeyi kendi işleyiş kuralları çerçevesinde hazırlayacak ve gözden geçirecektir.

4. Hakemlik kurulu Brüksel'de bulunacaktır. Akit Taraflar aksi yönde karar almadıkça, kurul kendi işleyiş kurallarını belirleyecektir. Kararlar çoğunluk oyuyla alınacaktır.

BÖLÜM IV

Korunma Tedbirleri

Madde 61

Taraflar, Katma Protokolün 60. Maddesiyle belirlenen koruma tedbirleri mekanizmaları ile usullerinin geçerliliğini koruyacağını teyid ederler.

Madde 62

1.Bir Akit Tarafın aldığı korunma tedbiri veya koruyucu tedbir bu Karar’dan kaynaklanan hak ve yükümlülükler arasında bir dengesizlik yarattığı takdirde, diğer Akit Taraf tedbir alan Akit Tarafa karşı yeniden dengeleme tedbirleri alabilir . Gümrük Birliği’nin işleyişine en az zarar verecek tedbirlere öncelik verilir.

2. Madde 61'de belirlenen prosedürler uygulanacaktır.

VIII. KISIM

Genel ve Nihai Hükümler

Yürürlüğe giriş

Madde 63

1. Bu Karar 31 Aralık 1995 tarihinde yürürlüğe girecektir.

2. 1995 yılı boyunca, bu Kararın uygulanmasında kaydedilen gelişmeler Ortaklık Komitesi bünyesinde düzenli olarak, görüşülerek Ortaklık Konseyi'ne rapor edilecektir.

3. 1995 yılı Ekim ayının sonundan önce, Taraflar Ortaklık Konseyinde Gümrük Birliğinin düzgün işleyişi için bu Kararda öngörülen hükümlerin yerine getirilip getirilmediği hususunu görüşeceklerdir.

4. Ortaklık Komitesi’nin rapor veya raporları temelinde bir tarafta Türkiye, diğer tarafta Topluluk ve Üye Devletleri, üçüncü paragrafta belirtilen hükümlerin yerine getirilmediği kanısına vardıkları takdirde, bu kanıya varan taraf, birinci paragrafta belirtilen tarihin ertelenmesi kararını Ortaklık Konseyi’ne bildirir. Bu durumda, sözkonusu tarih 1 Temmuz 1996 tarihine ertelenir.

5. Bu durumda 2. ila 4. paragraflar gerekli değişiklikler kaydedilmek suretiyle (mutadis mutandis) geçerli olmaya devam edecektir.

6. Ortaklık Konseyi diğer gerekli kararları alabilecektir.

Yorum

Madde 64

Bu Karar hükümleri, Avrupa Topluluğunu kuran Antlaşma hükümlerine esas yönünden benzerlik taşıdıkları ölçüde, uygulamaları ve Gümrük Birliği kapsamında yer alan mallara tatbik edilmeleri amacıyla, Avrupa Toplulukları Adalet Divanı’nın ilgili kararlarına uygun olarak yorumlanır.